การฝึกอบรมมาตราฐานวิชาชีพครู
หลักสูตรที่ 8
นวัตกรรมและเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา
วันที่ฝึกอบรม
17
เมษายน 2557
วิทยาการผู้ฝึกอบรม อ.ดร. เจนศึก โพธิศาสตร์
เวลาการฝึกอบรม 8.00
น. - 18.00 น.
เนื้อหาการฝึกอบรม โครงการ/โครงงาน
การสืบค้นรวบรวม และ จัดทำแหล่งเรียนรู้เพื่อใช้ในการจัดการเรียนรู้เรียน
อาจารย์
ให้หาความหมายของ
Project
based learning (PBL) :การเรียนรู้แบบโครงงาน
ได้ให้ความหมาย
คือ การระดมสมอง การเรียนแบบร่วมมือ การสื่อสาร การคิดเชิงวิพากษ์ การคิดวิเคราะห์
ให้คำแนะนำ ทีม (กลุ่มการเรียนรู้)
การสืบค้นข้อมูล มีประโยชน์
คือ
1. อ้างอิงได้
2. ศึกษาเพิ่มเติม
อาจารย์ให้หาความแตกต่างของ
โครงการ โครงงาน และผลงาน
โครงงาน ใช้เงินจำนวนมาก
คนเยอะ ได้ชิ้นงานออกมาเป็นรายงาน
โครงงาน ใช้เงินน้อย
คนน้อยเป็นกลุ่มขนาดเล็ก มีได้หลายโครงงาน ชิ้นงานที่ออกมา คือ
ผลงาน
อาจารย์ให้หาองค์ประกอบของโครงการ
และให้หาองค์ประกอบของโครงงาน
งานที่ทำส่ง
1.
สรุปการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-based
Learning : PBL)ส่งทาง E : mail
กิจกรรมที่1
สรุปการเรียนรู้โดยใช้โครงงานเป็นฐาน (Project-based Learning : PBL)
1. การเรียนรู้ด้วยโครงงาน
การจัดการเรียนรู้ที่ใช้โครงงานเป็นวิธีการจัดการเรียนรู้ที่ยึดผู้เรียนเป็นส
าคัญวิธีการหนึ่งที่จะช่วยพัฒนาผู้เรียนทั้งด้านความรู้และทักษะผ่านการท
างานที่มีการค้นคว้าและการใช้ความรู้ในชีวิตจริงโดยมีตัวผลงานและการแสดงออกถึงศักยภาพจากการเรียนรู้
การเรียนรู้ด้วยโครงงานจะถูกขับเคลื่อนโดยมีคำถามกำหนดกรอบการเรียนรู้ที่เป็นตัวเชื่อมโยงระหว่างมาตรฐานการเรียนรู้กับทั
กษะการคิดขั้ นสูงเข้าสู่สถานการที่เกิดขึ้นในชีวิตจริง
2. แนวคิดในการจัดการเรียนรู้แบบโครงงาน
1. โครงการหรือโครงงานเป็นกิจกรรมการเรียนรู้ที่เชื่อมโยงกับบริบทจริง
สามารถน าไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน
2. การให้ผู้เรียนท
าโครงงานเป็นการเปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้เข้าสู่กระบวนการสืบสอบ (process of
inquiry) ซึ่งเป็นการใช้กระบวนการคิดขั้นสูง
3. การจัดการสอนโดยใช้โครงงานเป็นฐาน
ช่วยให้ผู้เรียนได้ผลิตงานที่เป็นรูปธรรมออกมา
4.การแสดงผลงานต่อสาธารณชน
สามารถสร้างแรงจูงใจในการเรียนรู้และการท างานให้แก่ผู้เรียนได้
5. การให้ผู้เรียนท าโครงงานสามารถช่วยดึงศักยภาพต่าง ๆ
ที่มีอยู่ในตัวของผู้เรียนออกมาใช้ปร
6. ผู้เรียนได้ศึกษาค้นคว้าและลงมือปฏิบัติกิจกรรมด้วยความสนใจ
7. ผู้เรียนเรียนรู้ตามความถนัดและความสามารถของตนเอง
8. ใช้กระบวนการวิทยาศาสตร์หรือกระบวนการอื่นๆ ที่เป็นระบบ
9. หาค าตอบภายใต้ค าแนะน าของครูผู้สอนหรือผู้เชี่ยวชาญ
10. สอนได้ทุกชั้น เป็นรายบุคคลหรือรายกลุ่มก็ได้
ทั้งในเวลาเรียนหรือนอกเวลาเรียนก็ได้
3. วัตถุประสงค์ในการจัดการเรียนรู้
1. เพื่อให้ผู้เรียนได้ใช้ความรู้
ทักษะและประสบการณ์ของตนเองในแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ
2. เพื่อให้ผู้เรียนเกิดพลังความอยากรู้อยากเห็น
3. เพื่อให้ผู้เรียนตัดสินใจว่าจะท าอะไร กับใคร
อย่างไร และเสริมสความรู้ความช านาญในเรื่องที่เขาต้องการค้นหา คำตอบ
4. เพื่อให้ผู้เรียนได้แสดงออกซึ่งความคิดสร้างสรรค์
4. ลักษณะส
าคัญของการเรียนรู้ด้วยโครงงาน ประกอบด้วย
1. เรื่องหรือประเด็นปัญหาที่จะจัดเป็นโครงงาน เป็นเรื่
องที่นักเรียนสนใจ
2. วิธีการหาค
าตอบ เป็นการศึกษาด้วยตนเอง ที่มีลักษณะ
2.1
เป็นกระบวนการ
มีระบบ
2.2
มีวิธีการศึกษาหลายวิธี ซึ่งครอบคลุมถึ งการแลกเปลี่ยนเรีย
2.3
มีการศึกษาจากแหล่งการเรียนรู้ / แหล่งข้อมูลที่หลากหลาย
2.4
มีครูเป็นที่ปรึกษาตลอดกระบวนการท างาน
3. ค้นพบองค์ความรู้ หรือข้อสรุป
จากโครงงาน ซึ่งมีลักษณะที่
3.1
สามารถน าไปใช้ในชีวิตจริงได้
3.2
กระตุ้นให้ต้องการที่จะศึกษาหาค าตอบอย่างต่อเนื่อง
3.3 สามารถแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้อื่นได้
5. จัดกิจกรรมสนับสนุน
กระตุ้นความคิด โดย
-
จัดกิจกรรมในบทเรียนที่ท้าทาย
-
มอบหมายงานที่ไม่ซับซ้อน
-
คิดหาค าตอบง่ายๆ โดยใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์
-
จัดนิทรรศการ
-
ศึกษานอกห้องเรียน
6. ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้
1. เลือกหัวข้อเรื่องหรือปัญหาที่จะศึกษา
2. วางแผน
2.1 ก
าหนดจุดประสงค์
2.2 ตั้งสมมุติฐาน
2.3 ก
าหนดวิธีการศึกษา
3. ลงมือปฏิบัติ
4. เขียนรายงาน
5. น าเสนอผลงาน
กิจกรรมที่ 2
องค์ประกอบของโครงการ
1.ชื่อโครงการ
2.หลักการและเหตุผล
3.วัตถุประสงค์
4.กลุ่มเป้าหมาย
5.สถานที่ดำเนินการ
6.ระยะเวลาดำเนินการ
7.กิจกรรมและขั้นตอนและวิธีการดำเนินงาน
8.งบประมาณ
9.ผลที่คาดว่าจะได้รับ
ตัวอย่างโครงการ
โครงการขับเคลื่อนปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในชุมชน
ประจำปีงบประมาณ ๒๕๕๕
๑. หลักการและเหตุผล
เศรษฐกิจพอเพียง เป็นปรัชญาที่ชี้ถึงแนวทางปฏิบัติตน
โดยคำนึงถึงความพอประมาณ ความมีเหตุผล และการสร้างภูมิคุ้มกันที่ดี เพื่อพร้อมรับต่อความเสี่ยง
บนพื้นฐานของความรอบรู้ ความรอบคอบ ระมัดระวัง และคุณธรรม
การใช้ความรู้อย่างถูกหลักวิชาการ ด้วยความรอบคอบและระมัดระวัง
ควบคู่ไปกับการกระทำที่ไม่เบียดเบียนกัน การแบ่งปัน ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน
ความร่วมมือปรองดองกันในสังคม จะสร้างสายใยเชื่อมโยงคนในภาคส่วนต่างๆ
ของสังคมเข้าด้วยกัน สร้างสรรค์พลังในทางบวก นำไปสู่ความสามัคคี
การพัฒนาที่สมดุลและยั่งยืน และการพร้อมรับต่อการเปลี่ยนแปลงต่างๆ
ภายใต้กระแสโลกาภิวัตน์
ในปัจจุบันในเขตตำบล...
ซึ่งมีพื้นที่เกษตรกรรมเป็นจำนวนมาก แต่เกษตรยังไม่ทราบถึงการทำการที่ถูกต้องและปลอดภัย เทศบาลตำบลชะรัด ร่วมกับ ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีทางการเกษตรประจำตำบลชะรัด ได้จัดทำโครงการขับเคลื่อนปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในชุมชนขึ้นมา
เพื่อให้ประชาชนภายในเขตพื้นที่ได้ตระหนัก
และเกิดการเรียนรู้ในการพึ่งพาตนเอง มีการดำเนินชีวิตให้อยู่อย่างพอประมาณตน
เดินทางสายกลาง มีความพอดีและพอเพียงกับตนเอง ครอบครัว และชุมชน
โดยไม่ต้องพึ่งพาปัจจัยภายนอกต่าง ๆ โดยใช้ปัจจัยด้านพื้นฐานในการดำเนินชีวิตที่ประชาชนโดยทั่วไปใช้ในการบริโภค
มีส่งเสริมให้ใช้พื้นที่ว่างเปล่าในบริเวณบ้าน รั้วรอบบ้าน ปลูกพืชประเภทพืชสมุนไพร เครื่องเทศ
และล้มลุกต่าง ๆ ไว้ บริโภค เช่น ขิง ข่า ตะไคร้ กระชาย
โหระพา มะนาว มะกรูด ฯลฯ
ซึ่งจะเป็นการลดค่าใช้จ่ายภายในครอบครัว และเป็นการสร้างกิจกรรมนันทนาการ เป็นการใช้เวลาว่างให้เกิดประโยชน์
มีคุณค่า สร้างความรักสามัคคี พัฒนาความผูกพันในครอบครัวมากยิ่งขึ้น
๒. วัตถุประสงค์
๑.
เพื่อให้ประชาชนโดยทั่วไปในตำบล... มีการใช้ชีวิตประจำวันตามหลักการของความพอเพียง
ความพอดี การใช้ชีวิตอย่างรอบครอบ
ไม่ฟุ่มเฟือย ใช้ชีวิตในความไม่ประมาท
ใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์ มีคุณค่า
เกิดรายได้
๒. เพื่อให้ประชาชนโดยทั่วไป
สำนึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ และตระหนักถึงถึงความห่วงใย
ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
๓.
เพื่อเป็นการช่วยเหลือประชาชนในการมีแหล่งอาหารไว้บริโภคในราคาถูก
๔.เพื่อให้ ประชาชนภายในเขตพื้นที่สามารถลดรายจ่ายภายในครัวเรือน
๕. เพื่อเป็นการรวมกลุ่มการจัดชุมชนให้น่าอยู่และเข้มแข็ง
๓. เป้าหมาย
๑. คณะกรรมการศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีทางการเกษตรประจำตำบลชะรัดจำนวน
๑๖ คน
๒. สตรี ผู้สูงอายุ
เยาวชน เกษตรกร จำนวน ๓๐ คน
๓. คณะผู้บริหาร สมาชิกฯ พนักงาน เจ้าหน้าที่เทศบาลตำบล...
จำนวน ๑๔
คน
๔. สถานที่ดำเนินการ
๑. ฝึกอบรม ณ
สำนักงานเทศบาลตำบล วันที่
๒๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๔
๒. ศึกษาดูงานหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง วันที่ ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๔
๕. ระยะเวลาดำเนินการ
ระหว่างวันที่ ๒๑-๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๔
๖. วิธีดำเนินการ
๑. ประชุมคณะกรรมการฯ เพื่อกำหนดกิจกรรม/โครงการ
๒. จัดทำโครงการเพื่อขอรับการพิจารณา
๓. ดำเนินงานตามโครงการ
-จัดอบรมสัมมนา เศรษฐกิจพอเพียง
-ศึกษาดูงานหมู่บ้านเศรษฐกิจพอเพียง
-ประกวดบ้านพอเพียงที่เข้าร่วมโครงการ
๔. สรุปผลการปฏิบัติงานตามโครงการ
๗. งบประมาณ
ตามเทศบัญญัติงบประมาณรายจ่ายประจำปี พ.ศ.
๒๕๕๔ หมวดค่าตอบแทนใช้สอยและวัสดุ
ค่าใช้จ่ายตามโครงการขับเคลื่อนปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในชุมชน
ตั้งไว้ ๕๐,๐๐๐
บาท เพื่อจ่ายเป็นค่าใช้จ่ายตามโครงการขับเคลื่อนปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงในชุมชน
ตั้งจ่ายจากเงินอุดหนุนทั่วไป ปรากฏในแผนงานสร้างความเข้มแข็งของชุมชน
งานส่งเสริมและสนับสนุนความเข้มแข็งของชุมชน
รายละเอียดค่าใช้จ่าย ดังนี้
- วันฝึกอบรม ๒๑ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๔
๑. ค่าอาหารผู้เข้ารับการฝึกอบรม
จำนวน ๖๐คน ๆ ละ ๑๐๐ บาท
จำนวน ๑
มื้อ
เป็นเงิน ๖,๐๐๐ บาท
๒. ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มผู้เข้ารับการฝึกอบรม
จำนวน ๖๐คน
คนละ ๒๕ บาท จำนวน ๒ มื้อ
เป็นเงิน ๓,๐๐๐ บาท
๓. ค่าวิทยากรวันฝึกอบรม ๖ ชั่วโมง ๆ ละ ๖๐๐ บาท
เป็นเงิน ๓,๖๐๐ บาท
๔. ค่าป้ายไวนิลประชาสัมพันธ์
จำนวน ๒ ผืน ผืนละ ๕๐๐
บาท เป็นเงิน ๑,๐๐๐
บาท
๕. ค่ากระเป๋า,เอกสารประกอบการฝึกอบรม
๖๐ ชุดๆละ ๑๕๐บาท เป็นเงิน ๙,๐๐๐บาท
เป็นเงิน ๒๒,๖๐๐ บาท
- วันศึกษาดูงาน ๒๒ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๔
๑. ค่าอาหารผู้เข้าร่วมกิจกรรมทัศนศึกษาดูงาน จำนวน ๖๐ คน ๆ ละ ๑๐๐
บาท
จำนวน ๑ มื้อ
เป็นเงิน ๖,๐๐๐ บาท
๒. ค่าอาหารว่างและเครื่องดื่มผู้เข้ารับการฝึกอบรม
จำนวน ๖๐คน
คนละ ๒๕ บาท
จำนวน ๒ มื้อ
เป็นเงิน ๓,๐๐๐ บาท
๓. ค่าวิทยากรวันฝึกอบรม ๖ ชั่วโมง ๆ ละ ๖๐๐ บาท
เป็นเงิน ๓,๖๐๐ บาท
๔. ค่ายานพาหนะในการทัศนศึกษาดูงาน
จำนวน ๑ วัน ๆ ละ ๑ คัน
คันละ ๑๓,๐๐๐ บาท
เป็นเงิน ๑๓,๐๐๐ บาท
๕. ค่าใช้จ่ายในพิธีเปิด-ปิด การฝึกอบรม
เป็นเงิน
๑,๘๐๐ บาท
เป็นเงิน ๒๗,๔๐๐ บาท
รวมเป็นเงินทั้งสิ้น
๕๐,๐๐๐ บาท (ห้าหมื่นบาทถ้วน)
หมายเหตุ ค่าใช้จ่ายทุกรายการสามารถถัวเฉลี่ยได้ตามความเหมาะสม
๘. ผู้รับผิดชอบโครงการ
๑. สำนักปลัด เทศบาลตำบล....
๒. ศูนย์ถ่ายทอดเทคโนโลยีทางการเกษตรประจำตำบล.....
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
๑. ประชาชนโดยทั่วไปในตำบลชะรัด
มีการใช้ชีวิตประจำวันตามหลักการของความพอเพียง ความอย่างรอบครอบ
ไม่ฟุ่มเฟือย ใช้ชีวิตในความไม่ประมาท
ใช้ทรัพยากรที่มีอยู่ให้เกิดประโยชน์ มีคุณค่า
เกิดรายได้
๒. ประชาชนโดยทั่วไป สำนึกถึงพระมหากรุณาธิคุณ
และตระหนักถึงถึงความห่วงใย ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว
๓. มีการช่วยเหลือประชาชนในการมีแหล่งอาหารไว้บริโภคในราคาถูก
๔. ประชาชนภายในเขตพื้นที่สามารถลดรายจ่ายภายในครัวเรือน
๕. เกิดการรวมกลุ่มการจัดชุมชนให้น่าอยู่และเข้มแข็ง
(ลงชื่อ)
ผู้เขียนโครงการ
อ้างอิงจากhttp://108-project.blogspot.com/2012/05/blog-post_14.html
วิธีการทำโครงงาน
โครงงาน คือ งานวิจัยเล็กๆ สำหรับ เป็นการแก้ปัญหา
หรือข้อสงสัยโดยใช้ทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ หากเนื้อหาหรือข้อสงสัยเป็นไปตามกลุ่มสาระการเรียนรู้ใดจะเรียกว่าโครงงานกลุ่มสาระการเรียนรู้นั้น
ๆ
การทำโครงงาน
1. กำหนดปัญหา หัวข้อเรื่อง
2. ตั้งสมมุติฐาน หรือคำตอบชั่วคราว
3. ออกแบบการศึกษาค้นคว้า การทดลอง
4. ลงมือปฏิบัติ
5. สรุปผลโดยการจัดทำรายงานโครงงาน......อาจมีปัญหาใหม่เกิดขึ้น.......
6. นำเสนอผลงาน ประเมินผล
7. จัดนิทรรศการ ส่งประกวด
หัวข้อการเขียนรายงานโครงการ
1. โครงงานกลุ่มสาระการเรียนรู้..............เรื่อง..............
2. ผู้จัดทำ............อาจารย์ที่ปรึกษา..............โรงเรียน.........สังกัด.......ระดับชั้น....
3. บทคัดย่อ
4. กิตติกรรมประกาศ
5. บทที่ 1 บทนำ
ที่มาและความสำคัญของโครงงาน........วัตถุประสงค์........สมมุติฐานของการศึกษาค้นคว้า......ขอบเขตของการศึกษาค้นคว้า........ตัวแปรที่เกี่ยวข้อง...........
(ถ้ามี)....
6. บทที่ 2 เอกสารที่เกี่ยวข้องกับการทำโครงงานเรื่องนี้
7. บทที่ 3 อุปกรณ์ วิธีดำเนินการศึกษา
8. บทที่ 4 ผลการศึกษา และอภิปรายผล
9. บทที่ 5 สรุปผล ประโยชน์ ข้อเสนอแนะ
10. เอกสารอ้างอิง
11. หมายเหตุ : ตัวอย่างโครงงานเป็นของนักเรียน
จึงมีรูปแบบหลากหลายตามความสามารถของนักเรียนแต่ละระดับชั้น
|
ตัวอย่างโครงงานกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยีโดยสรุป
เรื่องหัวบุกผง
|
บทที่ 1
บทนำ
แนวคิด
ที่มาและความสำคัญของโครงงาน
จากการที่คณะผู้จัดทำได้เห็นผู้ปกครองและชาวบ้านนำเอกหัวบุก
ต้นบุกมาประกอบอาหารไม่ว่าจะเป็นอาหารคาวและอาหารหวาน
แต่หัวบุกก็ยังมีเหลืออยู่อีกมาก และไม่สามารถเก็บไว้ได้นาน
ดังนั้นคณะผู้จัดทำจึงมีความคิดและได้ปรึกษากันว่า ถ้าหากเรานำเอาหัวบุกที่มีอยู่มาดัดแปลง
หรือแปรรูปเป็น “หัวบุกผง” ด้วยกรรมวิธีง่ายๆ
เพราะสามารถเก็บไว้ได้นานอีกทั้งยังคงคุณค่าของอาหารด้านโภชนาการ
เพื่อเป็นการสะดวกที่จะนำไปใช้ได้หลายอย่าง
วัตถุประสงค์
1. เพื่อแปรรูปหรือดัดแปลงหัวบุกที่มีอยู่ในท้องถิ่นให้เกิดประโยชน์สูงสุด
2. เพื่อสามารถเป็นการประหยัดรายจ่ายและเป็นอาชีพเสริมของตนเองและครอบครัวได้
ผลที่คาดว่าจะได้รับ
1. ได้หัวบุกผงนำไปดัดแปลงเป็นอาหารและของขบเคี่ยวต่างๆ
2. เป็นการประหยัดรายจ่ายและเป็นการประหยัดเวลา
3. เป็นแนวทางในการทำกิจกรรมเสริมตามโครงการเสริมรายได้ระหว่างเรียน
4. ส่งเสริมความคิดริเริ่มสร้างสรรค์
5. รู้จักการนำวัสดุที่มีอยู่ในท้องถิ่นมาใช้ให้เกิดประโยชน์และรู้จักการแปรรูปอาหาร
ตัวแปรที่ศึกษา
1. ตัวแปรต้น
หัวบุก
2. ตัวแปรตาม
หัวบุกผง
3. ตัวแปรควบคุม
ความแก่ของหัวบุก อุณหภูมิ เวลา
สมมติฐานในการศึกษา
นำหัวบุกที่อบสุกแล้วไปตากให้แห้ง แล้วนำไปปั่นให้ละเอียดเป็นผง สามารถนำไปเป็นส่วนผสมของอาหารหวานและของขบเคี้ยวหรือเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพได้
คำนิยามศัพท์เชิงปฏิบัติการ
การอบ หมายถึง การทำให้สุกและสามารถนำไปรับประทานได้
อุณหภูมิ หมายถึง การทำให้ละเอียดเป็นผงโดยใช้เครื่องปั่น
บทที่ 2
ทฤษฎีและเอกสารที่เกี่ยวข้อง
ในการจัดทำโครงงานกลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี
คณะผู้จัดทำได้ศึกษาคุณสมบัติของหัวบุกประกอบการคิดค้นทดลองดังต่อไปนี้
ลักษณะของบุก
บุกเป็นพืชล้มลุกชนิดหนึ่ง
มีลำต้นแตกต่างกันออกไป บางต้นสูงใหญ่ บางต้นเล็ก ลำต้นจะเป็นสีขาวนวลและมีสีเขียวสลับกัน
จะมีมากในฤดูฝนประมาณเดือนมิถุนายน-เดือนตุลาคมจากนั้นลำต้นจะค่อยๆ
เหี่ยวและแห้งแต่ใต้ดินจะมีหัวบุกอยู่
ซึ่งหัวบุกนี้จะมีอายุแก่เต็มที่ประมาณเดือนธันวาคม-เดือนกุมภาพันธ์
ต้นบุกแบ่งออกเป็น 3 ชนิดด้วยกันและแต่ละชนิดจะมีลักษณะที่แตกต่างกันออกไป ดังนี้
1. บุกหนามหรือบุกป่า ลักษณะของบุกชนิดนี้ลำต้นจะมีหนามเล็กๆ
ทั่วลำต้นและมียางซึ่งยางของบุกเมื่อถูกหรือจับจะมีอาการคัน
บุกชนิดนี้ส่วนมากจะนำมาเป็นอาหารของสัตว์คือ
หมูและดอกของบุกชนิดนี้นำมาประกอบหรือเป็นส่วนผสมของน้ำพริกมะกอกได้
2. บุกเกลี้ยง ลักษณะของบุกชนิดนี้ลำต้นจะเหมือนกันกับบุกหนามแต่จะผิดกันตรงลำต้นไม่มีหนาม
แต่จะมียางลักษณะเดียวกันกับบุกหนาม เมื่อถูกหรือจับยางจะมีอาการคัน
บุกชนิดนี้สามารถนำมาทำเป็นอาหารได้ทั้งคนและสัตว์
หรือที่นำมาแปรรูปสกัดเป็นบุกคอนยัคกี้
3. บุกเบือ ลักษณะของบุกชนิดนี้ลำต้นจะมีลักษณะเด่นคือ
ไม่มีหนามและจะมีสีเขียวกับสีขาวนวลที่เจือจางกว่าบุกทั้งสองชนิดที่กล่าวมา
บุกชนิดนี้จะนิยมปลูกกันตามบ้านเพราะจะใช้เป็นอาหารได้ตั้งแต่ต้นอ่อนจนถึงต้นที่แก่
สามารถนำมาแกงส้มหรือแกงเหลือง และหัวบุกยังสามารถนำมาประกอบเป็นอาหารหวาน
อาหารคาว และของขบเคี้ยวได้อีกด้วย
บุกทั้งสามชนิดที่กล่าวมานี้ ส่วนมากจะมีแถบภาคเหนือแต่ก็ไม่มีทุกจังหวัด
จะมีมากเป็นบางจังหวัด และบุกทั้งสามชนิดจะมีลักษณะของลำต้น ใบ หัว
ที่คล้ายกันมากที่สุด หากไม่สังเกตจะแยกไม่ออกว่าบุกชนิดใดที่เป็นบุกป่า
บุกชนิดใดที่เป็นบุกเกลี้ยง และบุกเบือ
การถนอมอาหาร
การถนอมอาหาร หมายถึง การทำให้อาหารอยู่ได้นานวัน
รวมถึงการดัดแปลงหรือการแปรรูปอาหารด้วยกรรมวิธีต่างๆ
โดยอาหารนั้นจะไม่สูญเสียคุณค่าและอยู่ได้นาน
หลักเกณฑ์การถนอมอาหาร
1. ความสะอาดและการทำลายยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อโรค
2. เลือกวิธีการถนอมอาหารให้เหมาะสมกับชนิดของอาหาร
วิธีการถนอมอาหารมีหลายวิธี
1. การทำให้แห้ง
โดยการตากแดด
2. การเชื่อม
3. การรมควัน
4. การกวน
5. การอบแห้ง
6. การแช่อิ่ม
และการบรรจุขวด
ประโยชน์ของการถนอมอาหาร
1. ช่วยเก็บอาหารไว้ได้นานและมีอาหารไว้รับประทานนอกฤดูกาล
2. ทำให้เกิดอาหารชนิดใหม่ขึ้น
3. ช่วยเพิ่มรายได้ให้แก่ตนเองและครอบครัว
บทที่ 3
วัสดุอุปกรณ์ และวิธีการดำเนินการ
วัสดุอุปกรณ์
1. หัวบุกค่อนข้างแก่จัด
2. ครื่องปั่น
3. กระป๋องหรือขาดโหลมีฝาปิด
4.
มีดปอก
5. ตะแกรงหรือเครื่องร่อนแป้ง
6. ทัพพีหรือช้อน
7. เขียง
8. เตาอบ
9. คีม
10. มีดหั่น
11. ถาดหรือกะละมัง
วิธีการดำเนินการ
1. เลือกหัวบุกที่มีลักษณะค่อนข้างแก่จัดและหัวที่มีขนาดใหญ่พอสมควร
2. นำหัวบุกล้างน้ำเพื่อให้ดินที่ติดออกให้หมด
3. นำหัวบุกปอกเปลือก แล้วนำมาหั่น หรือฝานให้มีขนาดความหนาเท่าๆ
กันเมื่อนำหัวบุกที่ผ่านไปอบจะทำให้หัวบุกสุกและมีสีเสมอกัน
4. นำหัวบุกที่อบสุกแล้วไปอบในเตาอบที่อุณหภูมิ 150 องศาเซลเซียส และใช้เวลาในการอบประมาณ 10 นาที
5. นำหัวบุกที่อบสุกแล้วไปตากแดดหรือปล่อยทิ้งไว้ให้เย็นเพื่อให้หัวบุกกรอบ
เมื่อนำไปปั่นจะทำให้สะดวกและปั่นละเอียดเป็นผงง่ายขึ้น
บทที่ 4
ผลการศึกษาค้นคว้า
จากการทำโครงงานนี้
เมื่อนำหัวบุกมาแปรรูปเป็นหัวบุกผง คณะผู้จัดทำต้องนำหัวบุกมาปอกเปลือก
แล้วนำมาหั่นหรือผ่านเป็นชิ้นที่มีความหนาเท่าๆ กัน
หลังจากนั้นนำหัวบุกไปอบในเตาที่มีอุณหภูมิ 150 องศาเซลเซียส โดยใช้เวลาในการอบ 10 นาที เมื่ออบสุกแล้วนำหัวบุกไปตากแดดอีกครั้งหนึ่ง
ตาราง แสดงผลการอบหัวบุก
|
รายการ
|
อุณหภูมิ(C •)
|
เวลา
(นาที)
|
ผลของการอบ
|
|
หัวบุก
|
100
150
|
10
10
|
หัวบุกจะมีสีขาวนวลหรือสีครีม
เมื่อนำหัวบุกไปปั่น หัวบุกจะมีลักษณะเป็นเม็ดเล็กๆ ไม่ละเอียดเท่าที่ควร
หัวบุกจะมีสีน้ำตาลอ่อนๆ หรือสีออกเหลืองอ่อนๆ
เมื่อนำหัวบุกไปปั่น หัวบุกจะมีลักษณะเป็นผงละเอียดและมีสีน่ารับประทาน
|
จากตารางพบว่า ในการอบหัวบุกเราต้องใช้อุณหภูมิ 150 องศาเซลเซียส โดยใช้เวลา 10 นาทีจะได้หัวบุกที่มีสีน้ำตาลอ่อนหรือสีเหลืองอ่อน เมื่อนำไปปั่นแล้วจะเป็นผงละเอียดและมีสีสวยงาม
บทที่ 5
สรุปผล อภิปรายผล และข้อเสนอแนะ
สรุปผล
การนำหัวบุกดิบมาแปรรูปเป็นผง
โดยการใช้เตาอบสามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้หลายอย่างเช่น
1. สามารถเก็บหัวบุกไว้ได้เป็นระยะเวลานาน
2. เป็นการถนอมอาหารวิธีหนึ่ง
เพราะในช่วงฤดูฝนหัวบุกมีมากทำให้สูญเปล่าประโยชน์
และอีกประการหนึ่งไม่มีราคาและไม่มีตลาดรับรอง
อภิปรายผล
จากผลการค้นคว้าและทดลอง จะเห็นได้ว่าหัวบุกสามารถนำมาแปรรูปเป็นหัวบุกผง
ซึ่งมีรสชาติหอมอร่อยเหมาะที่จะนำไปเป็นส่วนผสมของขนมหวาน เช่น
ขนมเปียกปูนขนมสอดไส้ ขนมเทียนไส้เค็ม ตะโก้ เม็ดขนุน หรือขนมบัวลอย
และอาจนำไปเป็นส่วนผสมกับเครื่องดื่มเพื่อสุขภาพ
ประโยชน์ของโครงงาน
1. สามารถแปรรูปอาหาร
และได้สูตรใหม่ซึ่งมีรสชาติอร่อย
2. สามารถเก็บไว้ได้นาน
และยังคงคุณค่าของอาหารอยู่
3. สามารถนำไปเป็นส่วนประกอบของขนมชนิดต่างๆ
ได้
ข้อเสนอแนะ
1. หัวบุกที่อบแห้งไหม้เกรียมไม่ควรนำมาทำเป็นหัวบุกผง
เพราะอาจจะทำให้มีรสขม
2. ในการอบหัวบุกควรปรับอุณหภูมิของเตาอบ
หรืออาจจะลดเวลาที่ใช้ในการอบ (กรณีการหั่นบุกอาจจะบางเกินไป
3. กรณีไม่มีเตาอบอาจจะใช้แสงแดดจากธรรมชาติในการทำให้แห้ง
4. การทำโครงงานครั้งต่อไปอาจจะแปรรูปผักชนิดอื่นๆ
ในลักษณะเดียวกัน
ที่มา : โครงงานเรื่องหัวบุกผง
จากโรงเรียนบ้านแม่กื้ดหลวงกัญไชยมิตรภาพที่ 182 จังหวัดตาก
ชนะการประกวดโครงงานครั้งที่ 2 ปีการศึกษา 2544
ข้อแนะนำสำหรับรับนักเรียนในการเลือกเรื่องที่จะทำโครงงาน
การเรียนรู้โดยกิจกรรมการทำโครงงาน
เป็นการส่งเสริมให้นักเรียนได้แสดงความสามารถและพัฒนาตนเองได้อย่างเต็มที่
โดยเป็นไปตามธรรมชาติ ตามความถนัดและความสนใจ เน้นในเรื่องคุณธรรม
และกระบวนการเรียนรู้อย่างมีขั้นตอน ทั้งในเรื่องที่เกี่ยวกับตนเอง สังคม
วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย ความรู้
และวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม ศิลปวัฒนธรรม ภูมิปัญญาไทย ความรู้และทักษะด้านคณิตศาสตร์
ด้านภาษา การประกอบอาชีพเพื่อให้สามารถนำไปใช้ในการดำรงชีวิตได้อย่างมีความสุข
การฝึกทำโครงงาน เพื่อการเรียนรู้ที่เกิดขึ้นได้ทุกเวลา ทุกสถานที่
ทั้งเป็นการประสานความร่วมมือกับทุกฝ่ายของชุมชน
นักเรียนจะได้เรียนรู้อย่างมีความสุข เกิดการพัฒนาทั้งทางด้านร่างกาย สติปัญญา
อารมณ์และสังคมอย่างสมบูรณ์
สามารถประเมินผลการเรียนรู้ควบคู่ไปกับการร่วมกิจกรรมตามความเหมาะสมกับวัย
และระดับความสามารถของนักเรียน
ฉะนั้น
เมื่อนักเรียนได้ร่วมกิจกรรมการเรียนการสอนจากครูอาจารย์ผู้สอนแล้วนักเรียนจะต้องเป็นผู้คิดกำหนดหัวข้อโครงงานที่จะศึกษาค้นคว้าดำเนินการวางแผนออกแบบสำรวจทดลอง
ประดิษฐ์ เก็บรวบรวมข้อมูล แปรผล สรุปผลและเสนอผลงานโดยตัวนักเรียนเอง
ครูอาจารย์จะเป็นเพียงผู้ดูแลและให้คำปรึกษาเท่านั้นโครงการแรกที่นักเรียนได้ทำและประสบผลสำเร็จจะสร้างความมั่นใจ
และเป็นแรงผลักดันให้นักเรียนทำโครงงานต่างๆ ไปได้
นักเรียนจึงควรเลือกโครงงานที่เหมาะสมกับความรู้ ความสามารถของนักเรียนเอง
ทั้งนี้เพราะการเริ่มต้นด้วยความสำเร็จย่อมเป็นการเริ่มต้นที่ดีเสมอ
จึงขอแนะนำให้นักเรียนทำโครงงานประเภทสำรวจก่อน โครงงานประเภททดลองและประเภทสิ่งประดิษฐ์
บรรณานุกรม
สถาบันพัฒนาคุณภาพวิชาการ
. การงานอาชีพและเทคโนโลยี ป.1 .สำนักพิมพ์ บริษัทพัฒนาคุณภาพวิชาการ (พว.) จำกัด ,กรุงเทพ,
2550.
โครงงาน
เรื่องหัวบุกผง
กลุ่มสาระการเรียนรู้การงานอาชีพและเทคโนโลยี
คุณครูที่ปรึกษา นายปรีชา จันทรเสนา
จัดทำโดย
1. …………………………….. เลขที่...................
2. …………………………….. เลขที่...................
3. …………………………….. เลขที่...................
4. …………………………….. เลขที่...................
5. …………………………….. เลขที่...................
6. …………………………….. เลขที่...................
7. …………………………….. เลขที่...................
8. …………………………….. เลขที่...................
ชั้น.....................................................................
โรงเรียนบ้านค้อดอนแคน
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาอุดรธานีเขต 3
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน
กระทรวงศึกษาธิการ
อ้างอิง http://school.obec.go.th/khodonkhan/data/Vichakan%20Report/krongan.htm
2. ทำงานกลุ่ม 6 คน ทำโครงงาน
โครงงานกลุ่มสาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์
เรื่อง : นาฬิกามหาสนุกพัฒนาการเรียนวิชาคณิตศาสตร์เรื่อง
การบวก ลบ
ที่มาและความสำคัญ
คณิตศาสตร์มีบทบาทสำคัญยิ่งต่อการพัฒนาความคิดของมนุษย์ทำให้มนุษย์มีความคิด
สร้างสรรค์ คิดอย่างมีเหตุผล เป็นระบบระเบียบ มีแบบแผน สามารถวิเคราะห์ปัญหาและสถานการณ์ได้อย่างถี่ถ้วนรอบคอบ
ทำให้สามารถคาดการณ์ วางแผน ตัดสินใจและแก้ปัญหาได้อย่างถูกต้องและเหมาะสม
คณิตศาสตร์เป็นเครื่องมือในการศึกษาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีตลอดจนศาสตร์อื่น
ๆ ที่เกี่ยวข้องจึงมีประโยชน์ต่อการช่วยพัฒนาคุณภาพชีวิตให้ดีขึ้น
นอกจากนี้คณิตศาสตร์ยังช่วยพัฒนาคนให้เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ คือ
มีความสมดุลทั้งทางร่างกาย จิตใจ สติปัญญา และอารมณ์ สามารถคิดเป็น ทำเป็น
แก้ปัญหาเป็น และสามารถอยู่ร่วมกับผู้อื่นได้
ด้วยความตระหนักถึงเรื่องดังกล่าว
จึงจำเป็นที่จะต้องพัฒนานักเรียนตั้งแต่เริ่มต้น
แต่ปัจจุบันกลับพบว่าครูผู้สอนมักประสบปัญหาการจัดการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์
คือ ผู้เรียนไม่มีความสามารถในการคำนวณเลข โดยการบวก ลบ ได้อย่างมีประสิทธิภาพ
วัตถุประสงค์
พัฒนาสื่อนาฬิกาในการสอนวิชาคณิตศาสตร์
เรื่อง การบวก ลบ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1
ขอบเขตการศึกษา
1.
รายวิชาคณิตศาสตร์ เรื่อง การบวก ลบ
2.
นักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ที่เรียนรายวิชาคณิตศาสตร์
ตามหลักสูตรแกนกลาง พ.ศ. 2551 จำนวน 30 คน
3. จำนวนเวลาเรียน
5 ชั่วโมง ประจำภาคเรียนที่ 1
วิธีการดำเนินงาน
1. สมาชิกร่วมกันวางแผน วิเคราะห์ และกำหนดแนวทางในการดำเนินงาน
2. ออกแบบนาฬิกามหาสนุก และจัดทำ
โดยมุ่งเน้นที่สีและตัวเลขให้มีความโดดเด่น สวยงาม
3. ตรวจสอบประสิทธิภาพของนาฬิกามหาสนุก
4. ออกแบบและจัดทำเครื่องมือการวัดผลและประเมินผลการเรียนวิชาคณิตศาตร์เรื่อง
การบวก ลบ
5. ตรวจสอบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนเรื่อง การบวก ลบ โดยใช้เครื่องมือ ได้แก่
แบบทดสอบหลังเรียน
6. นำสื่อการสอนนาฬิกามหาสนุกไปใช้ประกอบการเรียนการสอนในเนื้อหาการบวก ลบ
ตัวเลขทางคณิตศาสตร์
7. สรุปผลการดำเนินการเรียนการสอน
สมมุติฐาน
เมื่อทดลองใช้นาฬิกามหาสนุกในการเรียนการสอนวิชาคณิตศาสตร์เรื่อง
การบวก ลบ ของนักเรียนชั้นประถมศึกษา ปีที่1 แล้วนักเรียนสามารถบวก ลบ เลขจำนวนได้อย่างถูกต้อง